Prawo

USTAWA z dnia 21 sierpnia 1997 r. O OCHRONIE ZWIERZ─äT

Rozdział 1

Przepisy og├│lne

Art. 1.

1. Zwierze, jako istota ┼╝yj─ůca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzecz─ů. Cz┼éowiek jest mu winien poszanowanie, ochron─Ö i opiek─Ö.

2. W sprawach nie uregulowanych w ustawie do zwierz─ůt stosuje si─Ö odpowiednio przepisy dotycz─ůce rzeczy.

3. Organy administracji publicznej podejmuj─ů dzia┼éania na rzecz ochrony zwierz─ůt, wsp├│┼édzia┼éaj─ůc w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami┬á i organizacjami krajowymi i mi─Ödzynarodowymi.

Art. 2.

Ustawa reguluje postepowanie ze zwierzetami:

1) domowymi,

2) gospodarskimi,

3) wykorzystywanymi do cel├│w rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych,

4) uzywanymi w procedurach do┼Ťwiadczalnych,

5) utrzymywanymi w ogrodach zoologicznych,

6) wolno zyj─ůcymi (dzikimi),

7) obcymi faunie rodzimej.

Art. 3.

W celu realizacji przepis├│w ustawy Inspekcja Weterynaryjna oraz inne wla┼Ťciwe organy administracji rz─ůdowej i samorz─ůdu terytorialnego wsp├│ldzialaj─ů z samorz─ůdem lekarsko-weterynaryjnym oraz z innymi instytucjami i organizacjami spolecznymi, kt├│rych statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt.

Art. 4.

Ilekroc w ustawie jest mowa o:

1) do┼Ťwiadczeniu na zwierzeciu – rozumie sie przez to kazd─ů forme wykorzystania zwierzecia (kregowca) do badan naukowych, test├│w i cel├│w dydaktycznych, l─ůcznie z u┼Ťmiercaniem zwierzecia do tych cel├│w,

2) humanitarnym traktowaniu zwierz─ůt – rozumie sie przez to traktowanie uwzgledniaj─ůce potrzeby zwierzecia i zapewniaj─ůce mu opieke i ochrone,

3) konieczno┼Ťci bezzwlocznego u┼Ťmiercenia – rozumie sie przez to obiektywny stan rzeczy stwierdzony, w miare mozliwo┼Ťci, przez lekarza weterynarii, polegaj─ůcy na tym, ze zwierze moze dalej zyc jedynie cierpi─ůc┬á i znosz─ůc b├│l, a moralnym obowi─ůzkiem czlowieka staje sie skr├│cenie cierpien zwierzecia,

4) menazerii objazdowej – rozumie sie przez to przedsiebiorce wykonuj─ůcego dzialalno┼Ťc w zakresie organizowania obwoLnych wystaw zwierz─ůt,

5) metodach alternatywnych w zakresie przeprowadzania do┼Ťwiadczen – rozumie sie przez to nowoczesne metody badawcze, nie wymagaj─ůce przeprowadzania do┼Ťwiadczen na zywym zwierzeciu,

6) ogluszaniu zwierzecia – rozumie sie przez to metode profesjonalnego calkowitego wyl─ůczenia ┼Ťwiadomo┼Ťci zwierzecia, trwaj─ůcego az do jego ┼Ťmierci,

7) okrutnych metodach w chowie lub hodowli zwierz─ůt – rozumie sie przez to dzialania lub zaniechania czlowieka prowadz─ůce w spos├│b oczywisty do zmian patologicznych w organizmie zwierzecia (somatycznych lub psychicznych), zwlaszcza w postaci skutk├│w znoszenia dotkliwego b├│lu, przymuszania do okre┼Ťlonego zachowania sie (uleglo┼Ťci) glodem, pragnieniem, dzialaniem pr─ůdu elektrycznego (z wyj─ůtkiem uzywania pastuch├│w elektrycznych, treser├│w oraz urz─ůdzen elektrycznych sluz─ůcych do przepedu zwierz─ůt) b─ůdL innymi zabiegami tego rodzaju, w szczeg├│lno┼Ťci karmienie i pojenie zwierz─ůt przemoc─ů,

8) okrutnym traktowaniu – rozumie sie przez to wymienione w ustawie przypadki znecania sie nad zwierzetami oraz inne postepowanie wla┼Ťciciela b─ůdL innej osoby, prowadz─ůce do skutk├│w por├│wnywalnych ze skutkami znecania sie,

9) pielegnacji – rozumie sie przez to wszystkie aspekty relacji pomiedzy czlowiekiem a zwierzeciem, w szczeg├│lno┼Ťci uruchamiane przez czlowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskac i utrzymac u zwierzecia stan fizyczny i psychiczny, w kt├│rym najlepiej ono znosi warunki bytowania narzucone przez czlowieka,

10) przeci─ůzaniu zwierz─ůt – rozumie sie przez to zmuszanie do nadmiernego wysilku energetycznego, nie odpowiadaj─ůcego mozliwo┼Ťciom kondycyjnym zwierzecia ze wzgledu na jego stan fizyczny i zdrowotny,

11) raz─ůcym zaniedbaniu – rozumie sie przez to drastyczne odstepstwo od okre┼Ťlonych w ustawie norm postepowania ze zwierzeciem, a w szczeg├│lno┼Ťci w zakresie utrzymywania zwierzecia w stanie zaglodzenia, brudu, nie leczonej choroby, w niewla┼Ťciwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie,

12) szczeg├│lnym okrucienstwie zabijaj─ůcego zwierze – rozumie sie przez to przedsiebranie przez sprawce dzialan charakteryzuj─ůcych sie drastyczno┼Ťci─ů form i metod zadawania ┼Ťmierci, a zwlaszcza zadawanie ┼Ťmierci w spos├│b wyszukany lub powolny, obliczony z premedytacja na zwiekszenie rozmiaru cierpien i czasu ich trwania,

13) ubojni – rozumie sie przez to kazdy zaklad pozostaj─ůcy pod panstwow─ů kontrol─ů sanitarn─ů i weterynaryjn─ů, przeznaczony do wykonywania uboju zwierz─ůt,

14) uwiezi – rozumie sie przez to wszelkie urz─ůdzenia mechaniczne krepuj─ůce swobode ruch├│w zwierzecia, w zakresie mozliwo┼Ťci przemieszczania sie ponad ustalony zakres, jak tez niekt├│re urz─ůdzenia do kierowania ruchami zwierzecia w spos├│b zamierzony przez czlowieka,

15) wla┼Ťciwych warunkach bytowania – rozumie sie przez to zapewnienie zwierzeciu mozliwo┼Ťci egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, plci i wieku,

16) zwierzetach bezdomnych – rozumie sie przez to zwierzeta domowe lub gospodarskie, kt├│re uciekly, zabl─ůkaly sie lub zostaly porzucone przez czlowieka, a nie ma mozliwo┼Ťci ustalenia ich wla┼Ťciciela lub innej osoby, pod kt├│rej opieka trwale dot─ůd pozostawaly,

17) zwierzetach domowych – rozumie sie przez to zwierzeta tradycyjnie przebywaj─ůce wraz z czlowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez czlowieka w charakterze jego towarzysza,

18) zwierzetach gospodarskich – rozumie sie przez to zwierzeta gospodarskie w rozumieniu przepis├│w o organizacji hodowli i rozrodzie zwierz─ůt gospodarskich,

19) zwierzetach laboratoryjnych – rozumie sie przez to myszy, szczury, ┼Ťwinki morskie, chomiki syryjskie (zlote), kr├│liki, psy, koty, przepi├│rki oraz zwierzeta naczelne z wyj─ůtkiem czlowieka, utrzymywane wyl─ůcznie w celu wykorzystania w do┼Ťwiadczeniach naukowych i testach przez podmiot zarejestrowany na podstawie przepis├│w o zwalczaniu chor├│b zakaLnych zwierz─ůt, badaniu zwierz─ůt rzeLnych i miesa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej,

20) zwierzetach wykorzystywanych do cel├│w specjalnych – rozumie sie przez to zwierzeta, kt├│rych profesjonalna tresura oraz uzywanie odbywa sie na podstawie odrebnych przepis├│w, reguluj─ůcych szczeg├│lowe zasady dzialania jednostek Polskich Sil Zbrojnych, Policji, Strazy Granicznej i innych formacji podleglych Ministrowi Spraw Wewnetrznych i Administracji, sluzb kontroli celnej, ratownictwa oraz reguluj─ůcych zasady szkolenia i wykorzystania ps├│w – przewodnik├│w os├│b ociemnialych,

21) zwierzetach wolno zyj─ůcych (dzikich) – rozumie sie przez to zwierzeta nieudomowione zyj─ůce w warunkach niezaleznych od czlowieka,

22) hodowli zwierz─ůt laboratoryjnych – rozumie sie przez to utrzymywanie zwierz─ůt przeznaczonych wyl─ůcznie do do┼Ťwiadczen lub test├│w,

23) jednostce prowadz─ůcej do┼Ťwiadczenia lub testy – rozumie sie przez to jednostke organizacyjna uprawniona do dokonywania do┼Ťwiadczen lub test├│w, w kt├│rej mog─ů byc przetrzymywane zwierzeta w przeznaczonych do tego celu pomieszczeniach.

Art. 5.

Kazde zwierze wymaga humanitarnego traktowania.

Art. 6.

1. Nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierz─ůt oraz znecanie sie nad nimi jest zabronione.

2. Przez znecanie sie nad zwierzetami nalezy rozumiec zadawanie albo ┼Ťwiadome dopuszczanie do zadawania b├│lu lub cierpien, a w szczeg├│lno┼Ťci:

1) umy┼Ťlne zranienie lub okaleczenie zwierzecia, nie stanowi─ůce dozwolonego prawem zabiegu lub do┼Ťwiadczenia na zwierzeciu,

2) do┼Ťwiadczenia na zwierzetach powoduj─ůce cierpienie, przeprowadzone┬á z naruszeniem przepis├│w ustawy,

3) umy┼Ťlne uzywanie do pracy lub w celach sportowych albo rozrywkowych zwierz─ůt chorych, w tym rannych lub kulawych, albo zmuszanie ich do czynno┼Ťci mog─ůcych spowodowac b├│l,

4) bicie zwierz─ůt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi┬á w urz─ůdzenia obliczone na sprawianie specjalnego b├│lu, bicie po glowie, dolnej cze┼Ťci brzucha, dolnych cze┼Ťciach konczyn,

5) przeci─ůzanie zwierz─ůt poci─ůgowych i jucznych ladunkami w oczywisty spos├│b nie odpowiadaj─ůcymi ich sile i kondycji lub stanowi dr├│g lub zmuszanie takich zwierz─ůt do zbyt szybkiego biegu,

6) transport zwierz─ůt, w tym zwierz─ůt hodowlanych, rzeLnych┬á i przewozonych na targowiska, przenoszenie lub przepedzanie zwierz─ůt┬á w spos├│b powoduj─ůcy ich zbedne cierpienie i stres,

7) uzywanie uprzezy, pet, stelazy, wiez├│w lub innych urz─ůdzen zmuszaj─ůcych zwierze do przebywania w nienaturalnej pozycji, powoduj─ůcych zbedny b├│l, uszkodzenia ciala albo ┼Ťmierc,

8) dokonywanie na zwierzetach zabieg├│w i operacji chirurgicznych przez osoby nie posiadaj─ůce wymaganych uprawnien b─ůdL niezgodnie z zasadami sztuki lekarsko-weterynaryjnej, bez zachowania koniecznej ostrozno┼Ťci i ogledno┼Ťci oraz w spos├│b sprawiaj─ůcy b├│l, kt├│remu mozna bylo zapobiec,

9) zlo┼Ťliwe straszenie lub draznienie zwierz─ůt,

10) utrzymywanie zwierz─ůt w niewla┼Ťciwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie raz─ůcego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemozliwiaj─ůcych im zachowanie naturalnej pozycji,

11) porzucanie zwierzecia, a w szczeg├│lno┼Ťci psa lub kota, przez wla┼Ťciciela b─ůdL przez inn─ů osobe, pod kt├│rej opiek─ů zwierze pozostaje,

12) stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierz─ůt,

13) przeprowadzanie na zwierzetach test├│w ┼Ťrodk├│w higienicznych i kosmetycznych powoduj─ůcych cierpienie, jezeli znane s─ů odpowiednie metody alternatywne,

14) trzymanie zwierz─ůt na uwiezi, kt├│ra powoduje u nich uszkodzenie ciala lub cierpienie oraz nie zapewnia mozliwo┼Ťci niezbednego ruchu,

15) organizowanie walk zwierz─ůt.

Art. 7.

1. Zwierze traktowane w spos├│b okre┼Ťlony w art. 6 ust. 2 moze byc czasowo odebrane wla┼Ťcicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji w├│jta, (burmistrza, prezydenta miasta) wla┼Ťciwego ze wzgledu na miejsce pobytu zwierzecia i przekazane:

1) schronisku dla zwierz─ůt, jezeli jest to zwierze domowe lub laboratoryjne, lub 2) panstwowej jednostce organizacyjnej prowadz─ůcej gospodarstwo rolne, jezeli jest to zwierze gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierz─ůt, jezeli jest to zwierze wykorzystywane do cel├│w rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. 1a. Decyzja, o kt├│rej mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzedu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upowaznionego przedstawiciela organizacji spolecznej, kt├│rej statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt. 1b. Przekazanie zwierzecia, o kt├│rym mowa w ust. 1, nastepuje za zgoda podmiotu, kt├│remu zwierze ma byc przekazane. 1c. W przypadku braku zgody, o kt├│rej mowa w ust. 1b, lub wyst─ůpienia innych okoliczno┼Ťci uniemozliwiaj─ůcych przekazanie zwierzecia podmiotom,┬á o kt├│rych mowa w ust. 1, zwierze moze zostac nieodplatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadaj─ůcej osobowo┼Ťci prawnej albo osobie fizycznej, kt├│ra zapewni mu wla┼Ťciw─ů opieke. 2. Decyzja, o kt├│rej mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

2a.Od decyzji, o kt├│rej mowa w ust. 1, przysluguje prawo wniesienia odwolania do samorz─ůdowego kolegium odwolawczego w terminie 3 dni od daty doreczenia decyzji. Samorz─ůdowe kolegium odwolawcze rozpoznaje odwolanie w terminie 7 dni.

3. W przypadkach nie cierpi─ůcych zwloki, gdy dalsze pozostawanie zwierzecia u dotychczasowego wla┼Ťciciela lub opiekuna zagraza jego zyciu, policjant,┬á a takze upowazniony przedstawiciel organizacji spolecznej, kt├│rej statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt, moze odebrac mu zwierze, zawiadamiaj─ůc o tym niezwlocznie w├│jta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjecia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzecia.

4. W przypadkach, o kt├│rych mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzecia obci─ůza sie jego dotychczasowego wla┼Ťciciela lub opiekuna.

5. Do nalezno┼Ťci z tytulu koszt├│w okre┼Ťlonych w ust. 4 stosuje sie przepisy┬á o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.

6. Odebrane zwierze podlega zwrotowi, jezeli sad nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzecia, a takze jezeli postepowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone.

Art. 8. 1. (skre┼Ťlony).

2. Minister wla┼Ťciwy do spraw o┼Ťwiaty i wychowania uwzgledni problematyke ochrony zwierz─ůt w podstawie programowej ksztalcenia og├│lnego.

3. Zarz─ůd wojew├│dztwa przygotowuje i wykonuje program upowszechniania znajomo┼Ťci przepis├│w ustawy w┼Ťr├│d rolnik├│w przez wojew├│dzkie o┼Ťrodki doradztwa rolniczego.

4. (skre┼Ťlony).

Rozdzial 2

Zwierzeta domowe

Art. 9.

1. Kto utrzymuje zwierze domowe, ma obowi─ůzek zapewnic mu pomieszczenie chroni─ůce je przed zimnem, upalami i opadami atmosferycznymi, z dostepem do ┼Ťwiatla dziennego, umozliwiaj─ůce swobodn─ů zmiane pozycji ciala, odpowiedni─ů karme i staly dostep do wody.

2. UwieL, na kt├│rej jest trzymane zwierze, nie moze powodowac u niego uraz├│w ani cierpien oraz musi mu zapewnic mozliwo┼Ťc niezbednego ruchu.

Art. 10.

1. Prowadzenie hodowli lub utrzymywanie psa rasy uznawanej za agresywna wymaga zezwolenia organu gminy wla┼Ťciwego ze wzgledu na planowane miejsce prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa, wydawanego na wniosek osoby zamierzaj─ůcej prowadzic taka hodowle lub utrzymywac takiego psa.

2. Zezwolenia, o kt├│rym mowa w ust. 1, nie wydaje sie, a wydane cofa sie, jezeli pies bedzie lub jest utrzymywany w warunkach i w spos├│b, kt├│re stanowi─ů zagrozenie dla ludzi lub zwierz─ůt.

3. Minister wla┼Ťciwy do spraw administracji publicznej, po zasiegnieciu opinii Zwi─ůzku Kynologicznego w Polsce, ustala, w drodze rozporz─ůdzenia, wykaz ras ps├│w uznawanych za agresywne, bior─ůc pod uwage konieczno┼Ťc zapewnienia bezpieczenstwa ludzi i zwierz─ůt.

Art. 11.

1. Zapewnianie opieki bezdomnym zwierzetom oraz ich wylapywanie nalezy do zadan wlasnych gmin.

2. Minister wla┼Ťciwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu┬á z ministrem wla┼Ťciwym do spraw ┼Ťrodowiska okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia, zasady i warunki wylapywania bezdomnych zwierz─ůt.

3. Wylapywanie bezdomnych zwierz─ůt oraz rozstrzyganie o dalszym postepowaniu z tymi zwierzetami odbywa sie wyl─ůcznie na mocy uchwaly rady gminy, podjetej po uzgodnieniu z powiatowym lekarzem weterynarii oraz po zasiegnieciu opinii upowaznionego przedstawiciela organizacji spolecznej, kt├│rej statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt.

4. Organizacje spoleczne, kt├│rych statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt, mog─ů zapewniac bezdomnym zwierzetom opieke i w tym celu prowadzic schroniska dla zwierz─ůt, w porozumieniu z wla┼Ťciwymi organami samorz─ůdu terytorialnego.

Art. 11a.

1. Rada gminy moze w drodze uchwaly przyj─ůc program zapobiegaj─ůcy bezdomno┼Ťci zwierz─ůt obejmuj─ůcy w szczeg├│lno┼Ťci: 1) sterylizacje albo kastracje zwierz─ůt, 2) poszukiwanie nowych wla┼Ťcicieli dla zwierz─ůt, 3) usypianie ┼Ťlepych miot├│w.

2. Koszty realizacji programu, o kt├│rym mowa w ust. 1, ponosi gmina.

Rozdzial 3

Zwierzeta gospodarskie

Art. 12.

1. Kto utrzymuje zwierzeta gospodarskie jest obowi─ůzany do zapewnienia im opieki i wla┼Ťciwych warunk├│w bytowania.

2. Warunki chowu lub hodowli zwierz─ůt nie mog─ů powodowac uraz├│w┬á i uszkodzen ciala lub innych cierpien.

3. Zabrania sie podawania zwierzetom gospodarskim substancji o dzialaniu hormonalnym, tyreostatycznym i beta-agonistycznym w celu innym niz leczniczy, z zastrzezeniem ust. 3a.

3a. Dopuszcza sie stosowanie substancji o dzialaniu hormonalnym w rozrodzie zwierz─ůt gospodarskich.

4. Zabrania sie tuczu gesi i kaczek na stluszczone w─ůtroby.

4a. Z zastrzezeniem ust. 4b zabrania sie utrzymywania ciel─ůt: 1) powyzej 8 tygodnia zycia w pojedynczych boksach, 2) na uwiezi, z wyj─ůtkiem pory karmienia, a w czasie jej trwania nie dluzej niz jedna godzine.

4b. Przepis ust. 4a pkt. 1 nie dotyczy gospodarstw rolnych, w kt├│rych jednocze┼Ťnie utrzymywane jest mniej niz 6 ciel─ůt.

5. Obsada zwierz─ůt ponad ustalone normy powierzchni dla danego gatunku, wieku i stanu fizjologicznego jest zabroniona.

6. Zabrania sie importu zwierz─ůt i produkt├│w zwierzecych uzyskanych┬á w wyniku chowu lub hodowli z naruszeniem przepis├│w niniejszej ustawy.

6a. Utrzymuj─ůcy zwierzeta gospodarskie przechowuje przez okres 3 lat dokumentacje weterynaryjna dotycz─ůca przebiegu leczenia, przeprowadzonych zabieg├│w weterynaryjnych oraz padlych zwierz─ůt.

7. Minister wla┼Ťciwy do spraw rolnictwa w porozumieniu z ministrem wla┼Ťciwym do spraw ┼Ťrodowiska okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia, minimalne warunki utrzymywania poszczeg├│lnych gatunk├│w zwierz─ůt gospodarskich, maj─ůc na wzgledzie zapewnienie im wla┼Ťciwej opieki.

Art. 13.

1. Wprowadzenie dotychczas niestosowanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej technologii chowu zwierz─ůt wymaga uzyskania zezwolenia wojewody, stwierdzaj─ůcego, ze technologia spelnia wymogi okre┼Ťlone ustawa.

2. Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywno┼Ťciowej okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia, warunki, tryb i spos├│b wydawania zezwolenia, o kt├│rym mowa w ust. 1.

Art. 14.

1. Spos├│b i warunki uzywania zwierz─ůt do pracy nie mog─ů stwarzac nieuzasadnionego zagrozenia dla ich zycia i zdrowia ani zadawac im cierpienia.

2. Zabrania sie w szczeg├│lno┼Ťci:

1) przeci─ůzania zwierz─ůt,

2) uzywania do pracy zwierz─ůt chorych lub niedozywionych,

3) uzywania uprzezy, wedzidel, rzed├│w wierzchowych, juk├│w, podk├│w, pojazd├│w lub narzedzi mog─ůcych, ze wzgledu na zly stan techniczny lub niewla┼Ťciw─ů konstrukcje, spowodowac obrazenia ciala lub ┼Ťmierc zwierzecia,

4) uzywania do popedzania zwierz─ůt przedmiot├│w lub narzedzi, kt├│re mog─ů spowodowac okaleczenie zwierzecia,

5) zmuszania do wyczerpuj─ůcego klusu lub galopu zwierz─ůt ci─ůgn─ůcych ladunek,

6) uzywania do zrywki drewna koni ponizej pi─ůtego roku zycia.

3. Osoba wykorzystuj─ůca zwierzeta do pracy ma obowi─ůzek zapewnic im,┬á w ci─ůgu kazdej doby, wypoczynek dla regeneracji sil, wla┼Ťciwy dla danego gatunku.

Rozdzial 4

Zwierzeta wykorzystywane do cel├│w rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych

Art. 15.

1. Warunki wystep├│w, trening├│w i tresury oraz metody postepowania ze zwierzetami wykorzystywanymi do cel├│w rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych nie mog─ů zagrazac ich zyciu i zdrowiu ani powodowac cierpienia.

2. Warunki wystep├│w zwierz─ůt, o kt├│rych mowa w ust. 1, musz─ů byc okre┼Ťlone w przygotowanym przez organizatora wystepu scenariuszu lub odpowiednim programie, zatwierdzonym przez Gl├│wnego Lekarza Weterynarii albo wskazana przez niego osobe.

3. Zabrania sie stosowania wobec zwierz─ůt farmakologicznych i mechanicznych metod i ┼Ťrodk├│w dopinguj─ůcych.

4. Zwierzeta, o kt├│rych mowa w ust. 1, powinny miec zapewniony wla┼Ťciwy wypoczynek. Zabrania sie w szczeg├│lno┼Ťci wykorzystywania tych zwierz─ůt bezpo┼Ťrednio po transporcie, bez regeneracji wypoczynkowo-ruchowej.

5. Zwierzetom, o kt├│rych mowa w ust. 1, nalezy zapewnic opieke lekarsko-weterynaryjn─ů.

Art. 16.

Zabrania sie wykorzystywania zwierz─ůt w widowiskach i sportach nosz─ůcych znamiona okrucienstwa, w szczeg├│lno┼Ťci zabrania sie organizowania walk┬á z udzialem byk├│w, ps├│w, kogut├│w.

Art. 17.

1. Do tresury i pokaz├│w dla cel├│w widowiskowo-rozrywkowych mog─ů byc wykorzystywane tylko zwierzeta urodzone i wychowane w niewoli i tylko takie, kt├│rym mog─ů byc zapewnione warunki egzystencji stosowne do potrzeb danego gatunku.

2. Tresura zwierz─ůt do cel├│w widowiskowo-rozrywkowych i obronnych nie moze byc prowadzona w spos├│b powoduj─ůcy ich cierpienie.

3. Nie wolno prowadzic tresury zwierz─ůt wyl─ůcznie w celu zwiekszenia ich agresywno┼Ťci.

4. Zabrania sie zmuszania zwierz─ůt do wykonywania czynno┼Ťci, kt├│re powoduj─ů b├│l lub s─ů sprzeczne z ich natura.

5. Zabrania sie dzialalno┼Ťci menazerii objazdowych.

6. Zabrania sie propagowania lub upowszechniania drastycznych scen zabijania, zadawania cierpienia lub innej przemocy, ze strony czlowieka, kt├│rej ofiarami s─ů zwierzeta, chyba ze sceny te maja na celu napietnowanie okrutnego zachowania wobec zwierz─ůt.

7. Do zwierz─ůt, o kt├│rych mowa w ust. 2, stosuje sie odpowiednio przepisy art. 9.

8. Minister wla┼Ťciwy do spraw ┼Ťrodowiska w porozumieniu z ministrem wla┼Ťciwym do spraw kultury okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia, minimalne warunki utrzymywania poszczeg├│lnych gatunk├│w zwierz─ůt wykorzystywanych do cel├│w rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych┬á i specjalnych, maj─ůc na wzgledzie zapewnienie im wla┼Ťciwej opieki.

Art. 18.

1. Zwierzeta wykorzystywane do cel├│w rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych mog─ů byc przetrzymywane, hodowane┬á i prezentowane jedynie w stadninach, cyrkach lub bazach cyrkowych oraz┬á w miejscach przeznaczonych dla zwierz─ůt wykorzystywanych do cel├│w specjalnych, pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej.

2. Przetrzymywanie, hodowla lub prezentacja zwierz─ůt, o kt├│rych mowa┬á w ust. 1, musi byc wykonywana w spos├│b gwarantuj─ůcy bezpieczenstwo ludzi i zwierz─ůt.

Rozdzial 5

Zwierzeta w ogrodach zoologicznych

Art. 19.

1. W ogrodach zoologicznych utrzymuje sie tylko zwierzeta urodzone  i wychowane w niewoli, a inne zwierzeta jedynie wtedy, gdy wymaga tego dobro osobnika, populacji lub gatunku oraz cele dydaktyczne.

2. Do ogrod├│w zoologicznych sprowadza sie tylko te zwierzeta, kt├│rym ogr├│d zoologiczny moze zapewnic warunki egzystencji stosowne do potrzeb danego gatunku.

3. Nie nalezy doprowadzac do rozmnazania zwierz─ůt, kt├│rych potomstwu nie zapewni sie wla┼Ťciwej egzystencji.

4. Utworzenie nowego ogrodu zoologicznego wymaga zezwolenia ministra wla┼Ťciwego do spraw ┼Ťrodowiska wydawanego po zasiegnieciu opinii marszalka wojew├│dztwa wla┼Ťciwego ze wzgledu na miejsce utworzenia ogrodu zoologicznego, a takze opinii organizacji zrzeszaj─ůcej przedstawicieli ogrod├│w zoologicznych.

Art. 20.

Zabrania sie utrzymywania i hodowli poza ogrodami zoologicznymi┬á i wla┼Ťciwymi plac├│wkami naukowymi oraz cyrkami zwierz─ůt drapieznych┬á i jadowitych groLnych dla zycia ludzi b─ůdL zwierz─ůt.

Rozdzial 6

Zwierzeta wolno zyj─ůce (dzikie)

Art. 21.

Zwierzeta wolno zyj─ůce stanowi─ů dobro og├│lnonarodowe i powinny miec zapewnione warunki rozwoju i swobodnego bytu, z wyj─ůtkiem tych, o kt├│rych mowa w art. 33a ust. 1.

Art. 22.

1. Pozyskiwanie zwierz─ůt wolno zyj─ůcych (dzikich) w celu preparowania ich zwlok wymaga zezwolenia wojewody wla┼Ťciwego ze wzgledu na miejsce wykonywania eksponat├│w. 2. Zezwolenie, o kt├│rym mowa w ust. 1, wydaje sie, jezeli zwloki zwierz─ůt bed─ů preparowane wyl─ůcznie w celu naukowym, dydaktycznym lub edukacyjnym.

3. W zezwoleniu ustala sie warunki i spos├│b pozyskiwania zwierz─ůt, o kt├│rych mowa w ust. 1, po uzyskaniu opinii starosty wla┼Ťciwego ze wzgledu na miejsce pozyskiwania tych zwierz─ůt.

4. Przepis├│w ust. 1-3 nie stosuje sie do zwierz─ůt wolno zyj─ůcych (dzikich), kt├│rych pozyskiwanie reguluj─ů odrebne przepisy.

5. Zezwolenia, o kt├│rym mowa w ust. 1, nie wydaje sie a wydane cofa, jezeli: 1) zachodzi uzasadniona potrzeba ochrony zasob├│w genetycznych,

2) przemawiaj─ů za tym wzgledy sanitarne.

Art. 22a.

Pozyskiwanie zwierz─ůt wolno zyj─ůcych (dzikich) w celu tworzenia kolekcji spreparowanych zwlok tych zwierz─ůt wymaga zgody wojewody wla┼Ťciwego ze wzgledu na miejsce tworzenia takiej kolekcji.

Art. 23 (skre┼Ťlony)

Rozdzial 7

Transport zwierz─ůt

Art. 24.

1. Transport zwierz─ůt odbywa sie ┼Ťrodkami do tego celu przystosowanymi┬á i jest prowadzony w odpowiednich warunkach, a w szczeg├│lno┼Ťci:

1) zwierzeta musza byc prawidlowo ulokowane, a uzywane uwiezi nie mog─ů im krepowac lezenia i wstawania w czasie transportu,

2) podlogi pojazd├│w uzywanych do transportu powinny miec odpowiednia nawierzchnie, zapewniaj─ůc─ů przyczepno┼Ťc konczyn oraz umozliwiaj─ůc─ů utrzymanie higieny,

3) ┼Ťrodki transportu zwierz─ůt powinny spelniac warunki utrzymania odpowiedniej temperatury, wentylacji, przestrzeni oraz naturalnej pozycji,

4) w trakcie dluzszego transportu zwierzeta musza miec zapewnion─ů odpowiednio czesto wode i karme oraz odpoczynek,

5) zwierzetom chorym lub rannym zapewnia sie niezwlocznie pomoc weterynaryjn─ů,

6) zwierzeta wwozone do kraju oraz wywozone za granice musz─ů byc wiezione najkr├│tsz─ů drog─ů i bez zbednych postoj├│w, a ich odprawa graniczna odbywa sie poza kolejno┼Ťci─ů.

2. Zabrania sie:

1) transportu zwierz─ůt:

a) w okresie okoloporodowym, kt├│ry odpowiada 10% czasu trwania ci─ůzy danego gatunku przed porodem i 48 godzinom po porodzie, b) mlodych do czasu zagojenia pepowiny albo oddzielonych od matek┬á i niezdolnych do przyjmowania stalych pokarm├│w,

2) przeladunku zwierz─ůt bez odpowiedniego zabezpieczenia,

3) transportu zwierz─ůt jednokopytnych wielopoziomowymi ┼Ťrodkami transportu przeznaczonymi do przewozu zwierz─ůt oraz transportu grup koni, kt├│rych kopyta s─ů podkute,

4) transportu zwierz─ůt chorych oraz rannych lub niesprawnych ruchowo,┬á z wyj─ůtkiem transportu zwierz─ůt: a) do leczenia, b) do uboju sanitarnego, c) przeznaczonych do do┼Ťwiadczen.

3. Zwierzeta padle oraz zwierzeta nie nadaj─ůce sie do dalszego transportu musza byc usuniete na pierwszym postoju.

4. Odpowiedzialno┼Ťc za nieprzestrzeganie zasad i warunk├│w wykonywania transportu, okre┼Ťlonych w ust. 1-3, ponosi przewoLnik.

4a. Wykonywanie zarobkowego transportu drogowego zwierz─ůt moze odbywac sie wyl─ůcznie przy uzyciu ┼Ťrodk├│w transportu dopuszczonych do tego celu.

4b. ┼Ürodek transportu drogowego moze byc dopuszczony do uzycia w transporcie zwierz─ůt, jezeli spelnia wymogi, o kt├│rych mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz w przepisach wydanych na podstawie ust. 5.

4c. Decyzje w sprawie dopuszczenia ┼Ťrodka transportu drogowego do uzycia w transporcie zwierz─ůt wydaje powiatowy lekarz weterynarii na wniosek zainteresowanego przewoLnika.

4d. Decyzja, o kt├│rej mowa w ust. 4c, zawiera w szczeg├│lno┼Ťci: 1) okre┼Ťlenie numeru rejestracyjnego ┼Ťrodka transportu drogowego, 2) okre┼Ťlenie gatunku zwierz─ůt, kt├│re mog─ů byc transportowane przy uzyciu danego ┼Ťrodka, 3) okre┼Ťlenie terminu wazno┼Ťci decyzji, z tym ze nie moze on byc dluzszy niz 12 miesiecy, 4) rozstrzygniecie, czy ┼Ťrodek transportu moze byc wykorzystany do wykonywania transportu zwierz─ůt trwaj─ůcego dluzej niz osiem godzin.

4e. Powiatowy lekarz weterynarii cofa decyzje o dopuszczeniu ┼Ťrodka transportu drogowego do uzycia w transporcie zwierz─ůt, jezeli nie spelnia on wymagan, o kt├│rych mowa w ust. 4b.

4f. PrzewoLnik moze zatrudniac do transportu zwierz─ůt wyl─ůcznie kierowc├│w┬á i konwojent├│w posiadaj─ůcych kwalifikacje niezbedne do transportowania zwierz─ůt, potwierdzone przez powiatowego lekarza weterynarii.

4g. Decyzje, o kt├│rej mowa w ust. 4c, dokumenty potwierdzaj─ůce kwalifikacje, o kt├│rych mowa w ust. 4f, oraz plan trasy przewoLnik dol─ůcza do dokument├│w przewozowych.

5. Minister wla┼Ťciwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem wla┼Ťciwym do spraw rolnictwa oraz w porozumieniu z ministrem wla┼Ťciwym do spraw ┼Ťrodowiska okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia, szczeg├│lowe warunki┬á i spos├│b transportu zwierz─ůt, uwzgledniaj─ůc maksymalny czas transportu zwierz─ůt, czestotliwo┼Ťc i czas trwania obowi─ůzkowych postoj├│w, zasady tworzenia i funkcjonowania punkt├│w etapowych, wz├│r planu trasy oraz szczeg├│lowe wymagania, jakie powinny spelniac ┼Ťrodki transportu do przewozu zwierz─ůt, spos├│b postepowania ze zwierzetami chorymi i padlymi, bior─ůc pod uwage potrzebe zapewnienia odpowiednich i humanitarnych warunk├│w transportu zwierz─ůt.

6. Minister wla┼Ťciwy do spraw rolnictwa okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia, szczeg├│lowe warunki i tryb potwierdzania kwalifikacji dla kierowc├│w┬á i konwojent├│w, o kt├│rych mowa w ust. 4f, uwzgledniaj─ůc w szczeg├│lno┼Ťci wzory za┼Ťwiadczen potwierdzaj─ůcych te kwalifikacje, spos├│b przeprowadzenia egzamin├│w i powolywania komisji egzaminacyjnych oraz szczeg├│lowe programy szkolen.

Art. 25.

Prowadz─ůcy pojazd mechaniczny, kt├│ry potr─ůcil zwierze, obowi─ůzany jest,┬á w miare mozliwo┼Ťci, do zapewnienia mu stosownej pomocy lub zawiadomienia jednej ze sluzb, o kt├│rych mowa w art. 33 ust. 3.

Art. 26. (skre┼Ťlony).

Rozdzial 8

Zabiegi na zwierzetach

Art. 27.

1. Zabiegi lekarsko-weterynaryjne na zwierzetach s─ů dopuszczalne dla ratowania ich zycia lub zdrowia oraz dla koniecznego ograniczenia populacji┬á i mog─ů byc przeprowadzane wyl─ůcznie przez osoby uprawnione.

2. Zabiegi lekarsko-weterynaryjne i zootechniczne lub inne zabiegi wynikaj─ůce z technologii produkcji, mog─ů byc wykonywane na zwierzetach wyl─ůcznie przez osoby posiadaj─ůce kwalifikacje okre┼Ťlone odrebnymi przepisami, z zachowaniem koniecznej ostrozno┼Ťci, w spos├│b zapewniaj─ůcy ograniczenie cierpien i stresu zwierzecia.

3. Zabiegi powoduj─ůce b├│l wykonuje sie w znieczuleniu og├│lnym albo miejscowym, z wyj─ůtkiem tych zabieg├│w, kt├│re wedlug zasad sztuki weterynaryjnej wykonuje sie bez znieczulenia.

Rozdzial 9

Procedury do┼Ťwiadczalne z uzyciem zwierz─ůt

Art. 28.

1. Do┼Ťwiadczenia i testy na zwierzetach s─ů dopuszczalne tylko wtedy, gdy s─ů konieczne do badan naukowych, dydaktyki w szkolach wyzszych lub ochrony zdrowia ludzi b─ůdL zwierz─ůt, jezeli cel├│w tych nie mozna osi─ůgn─ůc┬á w inny spos├│b z powodu braku odpowiednich metod alternatywnych. Osoba, kt├│ra ma przeprowadzac do┼Ťwiadczenia lub testy na zwierzetach, ma obowi─ůzek korzystac z miedzynarodowej informacji w danej dziedzinie nauki, by wyeliminowac powtarzanie do┼Ťwiadczen, jezeli nie s─ů one konieczne.

2. W celu opiniowania do┼Ťwiadczen i test├│w, o kt├│rych mowa w ust. 1, tworzy sie Krajowa Komisje Etyczna do Spraw Do┼Ťwiadczen na Zwierzetach, zwana dalej „Krajowa Komisja Etyczna”, oraz lokalne, w szczeg├│lno┼Ťci miedzyuczelniane lub uczelniane, komisje etyczne do spraw do┼Ťwiadczen na zwierzetach, zwane dalej „lokalnymi komisjami etycznymi”.

3. Minister wla┼Ťciwy do spraw nauki powoluje Krajowa Komisje Etyczn─ů, licz─ůc─ů 15 czlonk├│w, w sklad kt├│rej wchodz─ů przedstawiciele nauk biologicznych, medycznych, weterynaryjnych, humanistycznych oraz przedstawiciele organizacji pozarz─ůdowych, kt├│rych statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt.

4. Krajowa Komisja Etyczna powoluje lokalne komisje etyczne, licz─ůce od 5 do 15 czlonk├│w, w sklad kt├│rych wchodz─ů przedstawiciele nauk biologicznych, medycznych, weterynaryjnych, humanistycznych oraz przedstawiciele organizacji pozarz─ůdowych, kt├│rych statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt.

5. Krajowa Komisja Etyczna ustala og├│lne zasady funkcjonowania lokalnych komisji etycznych i wydawania przez nie opinii o dopuszczalno┼Ťci przeprowadzania do┼Ťwiadczen lub test├│w na zwierzetach oraz rozpatruje odwolania od opinii lokalnych komisji etycznych. Zezwolenie na prowadzenie badan wydaje kierownik jednostki organizacyjnej upowaznionej do przeprowadzania do┼Ťwiadczen lub test├│w na zwierzetach, o kt├│rej mowa┬á w ust. 8, po uzyskaniu pozytywnej opinii odpowiedniej komisji etycznej.

6. W obradach Krajowej Komisji Etycznej oraz lokalnych komisji etycznych nie mog─ů uczestniczyc z prawem glosu osoby, kt├│rych dotyczy wydawana opinia.

8. Do┼Ťwiadczenia i testy na zwierzetach mog─ů byc przeprowadzane wyl─ůcznie w umieszczonych w wykazie, o kt├│rym mowa w ust. 10, jednostkach organizacyjnych szk├│l wyzszych, instytutach naukowo-badawczych, plac├│wkach naukowych Polskiej Akademii Nauk, urzedowych laboratoriach weterynaryjnych oraz wytw├│rniach lek├│w lub biopreparat├│w i przez osoby posiadaj─ůce odpowiednie kwalifikacje oraz indywidualne zezwolenie wydane przez kierownika wla┼Ťciwej jednostki organizacyjnej.

8a. Kierownik jednostki organizacyjnej, o kt├│rej mowa w ust. 8, wyznacza,┬á w porozumieniu z lokaln─ů komisj─ů etyczn─ů, osobe odpowiedzialn─ů za opieke nad zwierzetami, zapewnienie zachowania warunk├│w bytowania okre┼Ťlonych w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie oraz za przebieg do┼Ťwiadczen zgodnych z protokolem zatwierdzonym przez lokalna komisje etyczn─ů.

8b. Jednostka organizacyjna, o kt├│rej mowa w ust. 8, jest obowi─ůzana do prowadzenia dokumentacji dotycz─ůcej zwierz─ůt wykorzystywanych do do┼Ťwiadczen lub test├│w obejmuj─ůcej w szczeg├│lno┼Ťci liczby i gatunki zwierz─ůt nabytych w tym celu, miejsce ich pochodzenia i dane dostawc├│w oraz dokumentacje do┼Ťwiadczen przeprowadzanych na tych zwierzetach. Dokumentacja ta ma byc przechowywana przez okres 3 lat i udostepniana Inspekcji Weterynaryjnej na kazde jej z─ůdanie.

9. Procedura do┼Ťwiadczen lub test├│w przeprowadzanych na zwierzetach musi byc zgodna z opini─ů lokalnej komisji etycznej, o kt├│rej mowa w ust. 5,┬á i podlega kontroli.

10. Minister wla┼Ťciwy do spraw nauki prowadzi wykaz jednostek, o kt├│rych mowa w ust. 8, i oglasza go w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. 11. Minister wla┼Ťciwy do spraw nauki, w drodze rozporz─ůdzenia, okre┼Ťli tryb skladania wniosk├│w o umieszczenie w wykazie i o skre┼Ťlenie z tego wykazu, maj─ůc na wzgledzie konieczno┼Ťc ujednolicenia wymagan dotycz─ůcych skladanych wniosk├│w.

Art. 29.

1. Do do┼Ťwiadczen i test├│w nalezy uzywac zwierz─ůt umozliwiaj─ůcych uzyskanie celu naukowego lub diagnostycznego.

1a. Z zastrzezeniem ust. 5 zabrania sie uzywania do do┼Ťwiadczen i test├│w zwierz─ůt niepochodz─ůcych z hodowli zwierz─ůt laboratoryjnych.

1b. Zabrania sie uzywania do do┼Ťwiadczen zwierz─ůt bezdomnych.

2. Hodowle zwierz─ůt laboratoryjnych mozna prowadzic po uzyskaniu zezwolenia wojew├│dzkiego lekarza weterynarii.

3. Zezwolenie na hodowle zwierz─ůt laboratoryjnych jest wydawane, jezeli zwierzeta utrzymywane bed─ů w warunkach odpowiednich dla danego gatunku, a w szczeg├│lno┼Ťci bed─ů mialy zapewniona mozliwo┼Ťc ruchu, dostateczne zaopatrzenie w karme i wode oraz wla┼Ťciw─ů opieke.

3a. Wniosek o wydanie zezwolenia na hodowle zwierz─ůt laboratoryjnych zawiera w szczeg├│lno┼Ťci nastepuj─ůce dane: 1) imie, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwe, siedzibe i adres wnioskodawcy, 2) okre┼Ťlenie gatunku zwierz─ůt, kt├│re bed─ů przedmiotem hodowli, 3) wskazanie udokumentowanego tytulu prawnego do obiekt├│w i grunt├│w, na kt├│rych ma byc prowadzona wnioskowana dzialalno┼Ťc, 4) wskazanie posiadanych kwalifikacji i do┼Ťwiadczenia wnioskodawcy i os├│b odpowiedzialnych za opieke nad zwierzetami w zakresie hodowli zwierz─ůt laboratoryjnych, 5) dotycz─ůce wyposazenia obiekt├│w, w kt├│rych ma byc prowadzona wnioskowana dzialalno┼Ťc.

3b. Zezwolenie na hodowle zwierz─ůt laboratoryjnych moze zostac cofniete, jezeli zwierzeta utrzymywane s─ů w spos├│b niezgodny z warunkami, o kt├│rych mowa w ust. 3.

4. Minister wla┼Ťciwy do spraw rolnictwa w porozumieniu z ministrem wla┼Ťciwym do spraw nauki okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia, szczeg├│lowe warunki, utrzymywania zwierz─ůt w hodowlach zwierz─ůt laboratoryjnych oraz w jednostkach prowadz─ůcych do┼Ťwiadczenia lub testy, maj─ůc na wzgledzie konieczno┼Ťc zapewnienia tym zwierzetom wla┼Ťciwej opieki i warunk├│w bytowania, a w szczeg├│lno┼Ťci minimalnej przestrzeni umozliwiaj─ůcej swobode ruchu oraz odpowiedniego pojenia i karmienia, bior─ůc pod uwage humanitarne traktowanie tych zwierz─ůt.

5. Dopuszcza sie uzywanie do do┼Ťwiadczen lub test├│w: 1) zwierz─ůt wolno zyj─ůcych (dzikich) albo gospodarskich, jezeli cel do┼Ťwiadczenia lub testu nie moze byc osi─ůgniety przy uzyciu innych zwierz─ůt, 2) zwierz─ůt gatunk├│w uznanych za zagrozone wyginieciem, o kt├│rych mowa w Zal─ůczniku I do Konwencji o miedzynarodowym handlu dzikimi zwierzetami┬á i ro┼Ťlinami gatunk├│w zagrozonych wyginieciem, sporz─ůdzonej w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 27, poz. 112 i z 2000 r. Nr 66, poz. 802), jezeli do┼Ťwiadczenie lub test ma na celu ochrone tych gatunk├│w albo kiedy uzycie tych zwierz─ůt jest niezbedne dla osi─ůgniecia waznego celu biomedycznego.

Art. 30.

1. Do┼Ťwiadczenia powoduj─ůce b├│l lub inne cierpienie nalezy przeprowadzac┬á w znieczuleniu og├│lnym albo miejscowym i tylko raz na tym samym zwierzeciu, chyba ze natura do┼Ťwiadczenia wymaga jego powt├│rzenia. Tylko w wyj─ůtkowych przypadkach, gdy dobro nauki tego wymaga, mozna dokonac do┼Ťwiadczenia bez znieczulenia.

2. Do┼Ťwiadczenia i prace badawcze, o kt├│rych mowa w ust. 1, wymagaj─ů kazdorazowej zgody wla┼Ťciwej lokalnej komisji etycznej.

3. Zwierze o wyzszym rozwoju czynno┼Ťci psychicznych poddane do┼Ťwiadczeniu, zdolne do zycia, powinno byc leczone i przekazane w miejsce umozliwiaj─ůce mu dalsza egzystencje.

4. Zwierze poddane do┼Ťwiadczeniu, w wyniku kt├│rego nast─ůpila rozlegla interwencja chirurgiczna, a natura do┼Ťwiadczenia nie wymaga utrzymania go przy zyciu i poddania leczeniu, u┼Ťmierca sie przed przebudzeniem z narkozy.

Art. 31.

Zabrania sie:

1) pozbawiania zwierz─ůt uzywanych do do┼Ťwiadczen zdolno┼Ťci wydawania glosu,

2) przeprowadzania na zwierzetach test├│w ┼Ťrodk├│w kosmetycznych oraz test├│w ┼Ťrodk├│w higienicznych, jezeli dostepne s─ů metody alternatywne,

3) przeprowadzania dla cel├│w dydaktycznych do┼Ťwiadczen na zwierzetach, powoduj─ůcych ich zbedne cierpienie, jezeli cel ten mozna osi─ůgn─ůc w inny spos├│b.

Art. 32.

Rada Ministr├│w, w drodze rozporz─ůdzenia, okre┼Ťli:

1) szczeg├│lowy spos├│b powolywania, organizacje, dzialalno┼Ťc, spos├│b finansowania Krajowej Komisji Etycznej oraz lokalnych komisji etycznych,┬á o kt├│rych mowa w art. 28 ust. 3 i 4, uwzgledniaj─ůc tryb wylaniania kandydat├│w do poszczeg├│lnych komisji, a takze spos├│b ustalania ich wynagrodzen, bior─ůc pod uwage konieczno┼Ťc zapewnienia sprawnego dzialania komisji oraz wprowadzenie kadencyjno┼Ťci pelnienia funkcji przez czlonk├│w tych komisji,

2) szczeg├│lowe warunki przeprowadzania do┼Ťwiadczen lub test├│w na zwierzetach oraz spos├│b ich kontrolowania, uwzgledniaj─ůc okre┼Ťlenie sposobu prowadzenia rejestru zwierz─ůt laboratoryjnych oraz dokumentacji do┼Ťwiadczen lub test├│w przeprowadzanych na zwierzetach przez jednostki organizacyjne uprawnione do ich przeprowadzania, maj─ůc na wzgledzie potrzebe prowadzenia wla┼Ťciwej dokumentacji do┼Ťwiadczen lub test├│w, kwalifikacje os├│b kieruj─ůcych do┼Ťwiadczeniami lub testami, a takze zapewnienie wla┼Ťciwej kontroli nad wykonywaniem tych do┼Ťwiadczen lub test├│w.

Rozdzial 10

Ub├│j, u┼Ťmiercanie i ograniczenie populacji zwierz─ůt

Art. 33.

1. U┼Ťmiercanie zwierz─ůt moze byc uzasadnione wyl─ůcznie:

1) potrzeb─ů gospodarcz─ů,

2) wzgledami humanitarnymi,

3) konieczno┼Ťci─ů sanitarn─ů,

4) nadmiern─ů agresywno┼Ťci─ů, powoduj─ůc─ů bezpo┼Ťrednie zagrozenie dla zdrowia lub zycia ludzkiego, a takze dla zwierz─ůt hodowlanych lub dziko zyj─ůcych,

5) potrzebami nauki, z zastrzezeniem przepis├│w rozdzialu 9,

6) wykonywaniem zadan zwi─ůzanych z ochron─ů przyrody na obszarach park├│w narodowych i rezerwat├│w przyrody.

1a. U┼Ťmiercanie zwierz─ůt moze odbywac sie wyl─ůcznie w spos├│b humanitarny polegaj─ůcy na zadawaniu przy tym minimum cierpienia fizycznego i psychicznego.

2. Jezeli zachodz─ů przyczyny, o kt├│rych mowa w ust. 1 pkt 2-5, zwierze moze byc u┼Ťmiercone za zgod─ů wla┼Ťciciela, a w braku jego zgody, na podstawie orzeczenia lekarza weterynarii. Ustalenie wla┼Ťciciela i uzyskanie jego zgody nie dotyczy zwierz─ůt chorych na choroby zwalczane z urzedu.

3. W przypadku konieczno┼Ťci bezzwlocznego u┼Ťmiercenia, w celu zakonczenia cierpien zwierzecia, potrzebe jego u┼Ťmiercenia stwierdza lekarz weterynarii, czlonek Polskiego Zwi─ůzku Lowieckiego, inspektor organizacji spolecznej, kt├│rej statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt, funkcjonariusz Policji, strazy miejskiej lub gminnej, Strazy Granicznej, pracownik Sluzby Le┼Ťnej lub Sluzby Park├│w Narodowych, straznik Panstwowej Strazy Lowieckiej, straznik lowiecki lub straznik Panstwowej Strazy Rybackiej.

3a. Gdy bezzwloczne u┼Ťmiercenie zwierzecia jest niezbedne do realizacji zadan zwi─ůzanych z ochron─ů przyrody na obszarze parku narodowego, potrzebe u┼Ťmiercenia zwierzecia stanowi─ůcego zagrozenie stwierdza w decyzji administracyjnej dyrektor parku narodowego, na kt├│rego obszarze znajduje sie to zwierze. Uprawnionymi do wykonania decyzji s─ů upowaznieni przez dyrektora parku narodowego pracownicy wchodz─ůcy w sklad Sluzby Park├│w Narodowych.

4. W sytuacji, o kt├│rej mowa w ust. 3 i 3a, dopuszczalne jest uzycie broni palnej przez osobe uprawnion─ů.

Art. 33a.

1. W przypadku gdy zwierzeta stanowi─ů nadzwyczajne zagrozenie dla zycia, zdrowia lub gospodarki czlowieka, w tym gospodarki lowieckiej, dopuszcza sie podjecie dzialan maj─ůcych na celu ograniczenie populacji tych zwierz─ůt.

2. Wojewoda, po zasiegnieciu opinii Panstwowej Rady Ochrony Przyrody, organizacji spolecznej, kt├│rej statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt, oraz Polskiego Zwi─ůzku Lowieckiego, okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia porz─ůdkowego, miejsce, warunki, czas i sposoby ograniczenia populacji zwierz─ůt, o kt├│rych mowa w ust. 1.

3. Zdziczale psy i koty przebywaj─ůce bez opieki i dozoru czlowieka na terenie obwod├│w lowieckich w odleglo┼Ťci wiekszej niz 200 m od zabudowan mieszkalnych i stanowi─ůce zagrozenie dla zwierz─ůt dziko zyj─ůcych, w tym zwierz─ůt lownych mog─ů byc zwalczane przez dzierzawc├│w lub zarz─ůdc├│w obwod├│w lowieckich. Art. 33 ust. 4 stosuje sie odpowiednio.

Art. 34.

1. Zwierze kregowe w ubojni moze zostac u┼Ťmiercone tylko po uprzednim pozbawieniu ┼Ťwiadomo┼Ťci przez osoby posiadaj─ůce odpowiednie kwalifikacje.

2. Pomieszczenie poczekalni przedubojowej powinno byc izolowane akustycznie i oddzielone przegroda od pomieszczenia przeznaczonego do pozbawiania ┼Ťwiadomo┼Ťci. Podobnie powinno byc oddzielone pomieszczenie przeznaczone do pozbawiania ┼Ťwiadomo┼Ťci od pomieszczen, w kt├│rych dokonuje sie wykrwawiania oraz dalszych czynno┼Ťci obr├│bki poubojowej.

3. W uboju domowym zwierzeta kopytne mog─ů byc u┼Ťmiercane tylko po uprzednim ich pozbawieniu ┼Ťwiadomo┼Ťci przez przyuczonego ubojowca.

4. Zabrania sie:

1) u┼Ťmiercania zwierz─ůt w okresie okoloporodowym, z wyj─ůtkiem potrzeb badan naukowych,

2) uboju lub u┼Ťmiercania zwierz─ůt kregowych przy udziale dzieci lub w ich obecno┼Ťci,

3) wytrzewiania (patroszenia), oparzania, zdejmowania sk├│ry, wedzenia┬á i oddzielania cze┼Ťci zwierz─ůt stalocieplnych, przed ustaniem odruch├│w oddechowych i mie┼Ťniowych.

5. (skre┼Ťlony).

6. Minister wla┼Ťciwy do spraw rolnictwa okre┼Ťli, w drodze rozporz─ůdzenia, kwalifikacje os├│b uprawnionych do zawodowego uboju, dopuszczalne metody uboju i u┼Ťmiercania zwierz─ůt stosownie do gatunku, maj─ůc na wzgledzie zapewnienie humanitarnych warunk├│w uboju i u┼Ťmiercania zwierz─ůt.

Rozdzial 10a

Nadz├│r nad przestrzeganiem przepis├│w o ochronie zwierz─ůt

Art. 34a.

1. Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadz├│r nad przestrzeganiem przepis├│w o ochronie zwierz─ůt.

2. W zakresie wykonywania nadzoru, o kt├│rym mowa w ust. 1, pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej oraz osoby wyznaczone przez organy tej Inspekcji posiadaj─ů uprawnienia okre┼Ťlone w przepisach o zwalczaniu chor├│b zakaLnych zwierz─ůt, badaniu zwierz─ůt rzeLnych i miesa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej.

3. Organizacje spoleczne, kt├│rych statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt, mog─ů wsp├│ldzialac z Inspekcja Weterynaryjna w sprawowaniu nadzoru, o kt├│rym mowa w ust. 1.

4. Przy wykonywaniu nadzoru nad przestrzeganiem przepis├│w o ochronie zwierz─ůt w zakresie utrzymywania zwierz─ůt wykorzystywanych do do┼Ťwiadczen i test├│w oraz przeprowadzenia tych do┼Ťwiadczen lub test├│w Inspekcja Weterynaryjna wsp├│lpracuje z Krajow─ů Komisj─ů Etyczn─ů oraz┬á z lokalnymi komisjami etycznymi.

Rozdzial 11

Przepisy karne

Art. 35.

1. Kto zabija, u┼Ťmierca zwierze albo dokonuje uboju zwierzecia z naruszeniem przepis├│w art. 6 ust. 1, art. 33 lub art. 34 ust. 1-4 albo zneca sie nad nim┬á w spos├│b okre┼Ťlony w art. 6 ust. 2 i art. 31, podlega karze pozbawienia wolno┼Ťci do roku, ograniczenia wolno┼Ťci albo grzywnie.

2. Jezeli sprawca czynu okre┼Ťlonego w ust. 1 dziala ze szczeg├│lnych okrucienstwem, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno┼Ťci albo pozbawienia wolno┼Ťci do lat 2.

3. W razie skazania za przestepstwo okre┼Ťlone w ust. 1, sad moze orzec przepadek zwierzecia, a w razie skazania za przestepstwo okre┼Ťlone w ust. 2, sad orzeka przepadek zwierzecia – jezeli sprawca jest jego wla┼Ťcicielem.

4. W razie skazania za przestepstwo okre┼Ťlone w ust. 1 lub 2, sad moze orzec wobec sprawcy zakaz wykonywania okre┼Ťlonego zawodu, prowadzenia okre┼Ťlonej dzialalno┼Ťci lub wykonywania czynno┼Ťci wymagaj─ůcych zezwolenia, kt├│re s─ů zwi─ůzane z wykorzystywaniem zwierz─ůt lub oddzialywaniem na nie,┬á a takze moze orzec przepadek narzedzi lub przedmiot├│w sluz─ůcych do popelnienia przestepstwa oraz przedmiot├│w pochodz─ůcych z przestepstwa.

5. W razie skazania za przestepstwo okre┼Ťlone w ust. 1 lub 2, sad moze orzec nawi─ůzke w wysoko┼Ťci od 25 zl do 2.500 zl na cel zwi─ůzany z ochron─ů zwierz─ůt, wskazany przez sad.

Art. 36.

1. Kto narusza zakaz, o kt├│rym mowa w art. 20, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno┼Ťci albo pozbawienia wolno┼Ťci do roku.

2-4. (skre┼Ťlone).

Art. 37.

1. Kto narusza nakazy albo zakazy okre┼Ťlone w art. 9, art. 12 ust. 1-6, art. 13 ust. 1, art. 14, art. 15 ust. 1-5, art. 16, art. 17 ust. 1-7, art. 18, art. 19, art. 22 ust. 1, art. 22a, art. 24 ust. 1-3, art. 25, art. 27, art. 28 ust. 1, 5 i 8-9, art. 29 ust. 1 i art. 30 , podlega karze aresztu lub grzywny.

2. Usilowanie, podzeganie i pomocnictwo do czynu okre┼Ťlonego w ust. 1 jest karalne.

3. W razie ukarania za wykroczenie, o kt├│rym mowa w ust. 1, mozna orzec przepadek narzedzi lub przedmiot├│w sluz─ůcych do popelnienia wykroczenia oraz przedmiot├│w z niego pochodz─ůcych, jak r├│wniez mozna orzec przepadek zwierzecia.

4. W razie popelnienia wykroczenia, o kt├│rym mowa w ust. 1, mozna orzec nawi─ůzke w wysoko┼Ťci do 1.000 zl na cel zwi─ůzany z ochron─ů zwierz─ůt.

37a.

1. Kto prowadzi hodowle lub utrzymuje psa rasy uznawanej za agresywna bez wymaganego zezwolenia, podlega karze aresztu lub grzywny.

2. W razie ukarania za wykroczenie, o kt├│rym mowa w ust. 1, mozna orzec przepadek zwierzecia.

Art. 37b.

Kto, wykonuj─ůc dzialalno┼Ťc w zakresie zarobkowego transportu drogowego zwierz─ůt: 1) transportuje zwierzeta ┼Ťrodkami transportu, kt├│re nie zostaly dopuszczone do uzycia w transporcie zwierz─ůt przez powiatowego lekarza weterynarii, lub 2) nie zapewnia transportowanym zwierzetom warunk├│w transportu okre┼Ťlonych w ustawie oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 5 i 6, podlega karze aresztu lub grzywny.

Art. 37c.

1. Kto prowadzi hodowle zwierz─ůt laboratoryjnych: 1) bez wymaganego zezwolenia, lub 2) nie zapewnia zwierzetom utrzymywanym w tych hodowlach wla┼Ťciwych warunk├│w bytowania, podlega karze aresztu lub grzywny.

2. W razie ukarania za wykroczenie, o kt├│rym mowa w ust. 1, mozna orzec przepadek zwierz─ůt.

Art. 38.

1. Sad przekazuje zawiadomienie o wydanym prawomocnym orzeczeniu┬á o przepadku zwierzecia organizacji spolecznej, kt├│rej statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt, bior─ůcej udzial w postepowaniu lub innej organizacji o takim samym statutowym celu dzialania.

2. Organizacja spoleczna, o kt├│rej mowa w ust. 1, po otrzymaniu zawiadomienia jest obowi─ůzana powiadomic niezwlocznie powiatowego lekarza weterynarii o wej┼Ťciu w posiadanie zwierzecia.

3. Po otrzymaniu powiadomienia, o kt├│rym mowa w ust. 2, powiatowy lekarz weterynarii niezwlocznie przeprowadza badanie zwierzecia.

4. Organizacja spoleczna, o kt├│rej mowa w ust. 2, przekazuje zwierze nieodplatnie: 1) schronisku dla zwierz─ůt, jezeli jest to zwierze domowe lub laboratoryjne, lub 2) panstwowej jednostce organizacyjnej prowadz─ůcej gospodarstwo rolne, jezeli jest to zwierze gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierz─ůt, jezeli jest to zwierze wykorzystywane do cel├│w rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.

5. Przekazanie zwierzecia, o kt├│rym mowa w ust. 4, nastepuje za zgoda podmiotu, kt├│remu zwierze ma byc przekazane.

6. W przypadku braku zgody, o kt├│rej mowa w ust. 5, lub wyst─ůpienia innych okoliczno┼Ťci uniemozliwiaj─ůcych przekazanie zwierzecia podmiotom, o kt├│rych mowa w ust. 4, zwierze moze zostac nieodplatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadaj─ůcej osobowo┼Ťci prawnej albo osobie fizycznej, kt├│ra zapewni mu wla┼Ťciw─ů opieke.

7. Z przekazania zwierzecia sporz─ůdza sie protok├│l, kt├│ry zawiera: 1) date przekazania zwierzecia, 2) nazwe, siedzibe i adres organizacji spolecznej przekazuj─ůcej zwierze, 3) nazwe i siedzibe osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej albo imie, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres osoby fizycznej, kt├│rej zwierze jest przekazywane, 4) okre┼Ťlenie gatunku, wieku i plci zwierzecia, 5) informacje o stanie zdrowia zwierzecia.

8. Koszty wykonania orzeczenia o przepadku zwierzecia ponosi skazany.

Art. 39.

1. W sprawach o przestepstwa okre┼Ťlone w art. 35 ust. 1 i 2, jezeli nie dziala pokrzywdzony, prawa pokrzywdzonego moze wykonywac organizacja spoleczna, kt├│rej statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt.

Art. 40.

Organizacje spoleczne, kt├│rych statutowym celem dzialania jest ochrona zwierz─ůt, mog─ů wsp├│ldzialac z wla┼Ťciwymi instytucjami panstwowymi┬á i samorz─ůdowymi w ujawnianiu oraz ┼Ťciganiu przestepstw i wykroczen okre┼Ťlonych w ustawie.

Rozdzial 12

Zmiany w przepisach obowi─ůzuj─ůcych, przepisy przej┼Ťciowe i koncowe

Art. 41.

W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczen (Dz. U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6,┬á poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60┬á i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29 i Nr 60, poz. 310 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539,┬á Nr 98, poz. 602, Nr 104, poz. 661 i Nr 106, poz. 677) skre┼Ťla sie art. 62 .

Art. 42.

Do czasu wydania przepis├│w wykonawczych do ustawy, nie dluzej jednak niz przez okres 12 miesiecy od dnia jej wej┼Ťcia w zycie, stosuje sie odpowiednio przepisy dotychczasowe, jezeli nie s─ů sprzeczne z ustawa.

Art. 43.

Traci moc rozporz─ůdzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie zwierz─ůt (Dz. U. z 1932 r. Nr 42, poz. 417, z 1969 r. Nr 13, poz. 95, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i z 1997 r. Nr 88, poz. 554).

Art. 44.

Ustawa wchodzi w zycie po uplywie 30 dni od dnia ogloszenia, z tym ze przepis art. 12 ust. 4 oraz art. 34 ust. 3 w zakresie wykonywania uboju przez przyuczonego ubojowca wchodzi w zycie z dniem 1 stycznia 1999 r.

 

 

ŚWIATOWA DEKLARACJA PRAW ZWIERZĄT


uchwalona 21.09.1977 r. w Londynie przez Mi─Ödzynarodow─ů Federacj─Ö Praw Zwierz─Öcia.

Art.1.
Wszystkie zwierz─Öta rodz─ů si─Ö r├│wne wobec ┼╝ycia i maj─ů te same prawa do egzystencji.

Art.2.
a) ka┼╝de zwierz─Ö ma prawo do szacunku
b) cz┼éowiek, jako gatunek zwierz─Öcy, nie mo┼╝e ro┼Ťci─ç sobie prawa do t─Öpienia innych zwierz─ůt lub do ich wyzyskiwania. Ma natomiast obowi─ůzek wykorzystania ca┼éej swej wiedzy w s┼éu┼╝bie zwierz─ůt,
c) każde zwierzę ma prawo oczekiwać od człowieka poszanowania, opieki i ochrony.

Art.3.
a) żadne zwierzę nie może być przedmiotem maltretowania i aktów okrucieństwa
b) je┼Ťli oka┼╝e si─Ö, ┼╝e zwierz─Ö musi by─ç zabite, nale┼╝y je u┼Ťmierci─ç szybko, nie nara┼╝aj─ůc je na b├│l i trwog─Ö.

Art.4.
Ka┼╝de zwierz─Ö, kt├│re nale┼╝y do gatunku dzikiego, ma prawo do ┼╝ycia na wolno┼Ťci w swym naturalnym otoczeniu, ziemskim, powietrznym lub wodnym oraz prawo do rozmna┼╝ania si─Ö. Ka┼╝de pozbawienie wolno┼Ťci, cho─çby w celach edukacyjnych, jest z tym prawem sprzeczne.

Art.5.
a) ka┼╝de zwierz─Ö nale┼╝─ůce do gatunku, kt├│re ┼╝yje zazwyczaj w ┼Ťrodowisku ludzkim, ma prawo ┼╝y─ç i rosn─ů─ç zgodnie z rytmem i warunkami ┼╝ycia i wolno┼Ťci w┼éa┼Ťciwymi dla swego gatunku,
b) każde zakłócenie tego rytmu i tych warunków przez człowieka w celach merkantylnych jest z tym prawem sprzeczne.

Art.6.
a) każde zwierzę, które człowiek wybrał na swego towarzysza, ma prawo żyć tak długo, jak długo pozwala na to jego gatunkowa natura,
b) porzucenie zwierz─Öcia jest aktem okrutnym i nikczemnym.

Art.7.
Ka┼╝de zwierz─Ö pracuj─ůce ma prawo do pewnych ogranicze┼ä czasu i intensywno┼Ťci tej pracy, do odpowiedniego wy┼╝ywienia i odpoczynku.

Art.8.
a) do┼Ťwiadczenia na zwierz─Ötach, kt├│re wi─ů┼╝─ů si─Ö z cierpieniem fizycznym i psychicznym niezgodne s─ů z liter─ů prawa zwierz─ůt, zar├│wno w wypadku do┼Ťwiadcze┼ä medycznych, naukowych, handlowych, jak i wszystkich innych,
b) nale┼╝y rozwija─ç i stosowa─ç w tym celu zast─Öpcze metody techniczne.

Art.9.
Je┼Ťli cz┼éowiek hoduje zwierz─Ö w celach ┼╝ywno┼Ťciowych, nale┼╝y je karmi─ç, hodowa─ç, przewozi─ç i zabija─ç, nie nara┼╝aj─ůc go na niepok├│j i b├│l.

Art.10.
a) żadne zwierzę nie może służyć rozrywce człowieka,
b) wystawianie zwierz─ůt na pokaz oraz widowiska z udzia┼éem zwierz─ůt nara┼╝aj─ů na szwank godno┼Ť─ç zwierz─Öcia.

Art.11.
Ka┼╝dy akt prowadz─ůcy do zabicia zwierz─Öcia bez koniecznej przyczyny jest mordem, czyli zbrodni─ů przeciwko ┼╝yciu.

Art.12.
a) ka┼╝dy akt prowadz─ůcy do u┼Ťmiercenia du┼╝ej ilo┼Ťci zwierz─ůt dzikich jest masowym morderstwem, czyli zbrodni─ů przeciwko gatunkowi,
b) zanieczyszczenie i niszczenie ┼Ťrodowiska naturalnego sieje ┼Ťmier─ç.

Art.13.
a) zwierz─Ö martwe nale┼╝y traktowa─ç z poszanowaniem,
b) sceny przemocy, kt├│rej ofiar─ů padaj─ů zwierz─Öta, nie powinny mie─ç wst─Öpu na ekrany kin i telewizji, chyba, ┼╝e maj─ů inny cel poza samym tylko pokazywaniem, jak gwa┼éci si─Ö prawa zwierz─ůt.

Art.14.
a) stowarzyszenia ochrony i opieki zwierz─ůt powinny mie─ç reprezentant├│w na szczeblu rz─ůdowym,
b) prawa zwierz─ůt powinny by─ç rozpowszechniane na r├│wni z prawami cz┼éowieka.

 

 

EUROPEJSKA KONWENCJA OCHRONY ZWIERZ─äT TOWARZYSZ─äCYCH
Strasbourg, 13 listopada 1987

Preambuła:
Niżej podpisane państwa członkowskie Rady Europy;
Zdaj─ůc sobie spraw─Ö, ┼╝e celem Rady Europy jest osi─ůgniecie wi─Ökszej jedno┼Ťci w┼Ťr├│d pa┼ästw cz┼éonkowskich;
Rozpoznaj─ůc moralny obowi─ůzek cz┼éowieka do respektowania wszystkich ┼╝ywych stworze┼ä i pami─Ötaj─ůc, ┼╝e zwierz─Öta towarzysz─ůce pozostaj─ů w szczeg├│lnej wi─Özi z cz┼éowiekiem;
Bior─ůc pod uwag─Ö znaczenia zwierz─ůt towarzysz─ůcych i ich wp┼éyw na warto┼Ť─ç ludzkiej egzystencji oraz ich istotn─ů rol─Ö w spo┼éecze┼ästwie;
Bior─ůc pod uwag─Ö problemy wynikaj─ůce z ogromnej r├│┼╝norodno┼Ťci zwierz─ůt, kt├│re s─ů hodowane przez cz┼éowieka;
Bior─ůc pod uwag─Ö ryzyko dla higieny, zdrowia i bezpiecze┼ästwa cz┼éowieka oraz innych zwierz─ůt, kt├│re s─ů immanentnie zwi─ůzane z nadpopulacj─ů zwierz─ůt towarzysz─ůcych;
Zdaj─ůc sobie spraw─Ö, i┼╝ hodowla dzikich gatunk├│w zwierz─ůt jako zwierz─ůt towarzysz─ůcych nie powinna mie─ç miejsca;
┼Üwiadomi, i┼╝ istniej─ů r├│┼╝ne warunki maj─ůce wp┼éyw na nabywanie, utrzymywanie, komercyjn─ů lub niekomercyjn─ů hodowl─Ö, pozbywanie si─Ö i handel zwierz─Ötami towarzysz─ůcymi; ┼Üwiadomi, i┼╝ zwierz─Öta towarzysz─ůce nie zawsze s─ů trzymane w warunkach umo┼╝liwiaj─ůcych im utrzymanie zdrowia i dobrego samopoczucia;
Zaznaczaj─ůc, ┼╝e stosunek wobec zwierz─ůt towarzysz─ůcych mo┼╝e ulegac znacz─ůcej zmianie w zale┼╝no┼Ťci od posiadanej wiedzy;
Bior─ůc pod uwag─Ö, i┼╝ podstawowy przeci─Ötny stosunek do zwierz─Öcia i praktyka dnia codziennego, kt├│rej rezultatem jest odpowiedzialne posiadanie zwierz─Öcia towarzysz─ůcego, jest nie tylko po┼╝─ůdanym, ale i realistycznym celem;
Postanowili┼Ťmy jak nast─Öpuje;

ROZDZIA┼ü I – GENERALNE WARUNKI

1.Jako zwierz─Ö towarzysz─ůce rozumie si─Ö ka┼╝de zwierz─Ö trzymane lub maj─ůce zosta─ç w przysz┼éosci nabyte przez cz┼éowieka i trzymane w jego bezpo┼Ťrednim otoczeniu domowym dla jego przyjemno┼Ťci i towarzystwa.
2.Poprzez handel zwierz─Ötami towarzysz─ůcymi rozumie si─Ö ka┼╝d─ů legaln─ů transakcj─Ö odbywan─ů w celu uzyskania profit├│w, ktorej elementem jest zmiana w┼éasno┼Ťci zwierz─Öcia towarzysz─ůcego.
3. Poprzez komercyjn─ů hodowl─Ö rozumie si─Ö hodowl─Ö dla cel├│w komercyjnych.
Schronisko (rezerwat) dla zwierz─ůt to instytucja niekomercyjna, gdzie zwierz─Öta towarzysz─ůce mog─ů by─ç przechowywane w znacznych ilo┼Ťciach.
4.Je┼Ťli legislatywa danego pa┼ästwa lub inne ┼Ťrodki administracyjne na to zezwalaj─ů, powy┼╝sza instytucja mo┼╝e przyjmowa─ç zwierz─Öta bezpa┼äskie.
5.Poprzez zwierz─Ö bezpa┼äskie rozumie si─Ö zwierz─Ö towarzysz─ůce, kt├│re albo nie posiada swego domu, albo znajduje si─Ö poza zasi─Ögiem swego w┼éa┼Ťciciela i nie znajduje si─Ö pod bezpo┼Ťredni─Ö kontrol─ů jakiegokolwiek w┼éa┼Ťciciela lub opiekuna.
6.Poprzez w┼éa┼Ťciwy organ rozumie si─Ö organ powo┼éany przez pa┼ästwa cz┼éonkowskie Rady Europy.

Artyku┼é II – Zasi─Ög i implementacja

1.Ka┼╝da ze Stron podejmuje niezb─Ödne kroki maj─ůce na celu wcielenie w ┼╝ycie warunk├│w tej konwencji w odno┼Ťni do:
a. zwierz─ůt towarzysz─ůcych trzymanych przez cz┼éowieka lub inn─ů osob─Ö prawn─ů w domach, instytucjach zajmuj─ůcych si─Ö handlem, hodowl─ů komercyjn─ů i w schronieniach dla zwierz─ůt;
b. zwierz─ůt bezpa┼äskich.
2.┼╗aden z artyku┼é├│w tej Konwencji nie powinien mie─ç wp┼éywu na implementacj─Ö innych instrument├│w odnosz─ůcych si─Ö do ochrony zwierz─ůt lub zachowania gatunk├│qw gro┼╝─ůcych wygini─Öciem.
3.┼╗aden z artyku┼é├│w tej Konwencji nie powinien mie─ç wp┼éywu na wolno┼Ť─ç Stron wprowadzenia bardziej surowych ┼Ťrodk├│w maj─ůcych na celu opiek─Ö nad zwierz─Ötami towarzysz─ůcymi lub zastosowania warunk├│w uj─Ötych w tej Konwencji do innych kategorii zwierz─ůt, kt├│re w tym dokumencie nie zosta┼éy wymienione.

ROZDZIAŁ II ZASADY TRZYMANIA ZWIERZĄT TOWARZYSZĄCYCH

Artyku┼é 3 – Podstawowe zasady maj─ůce na celu dobro zwierz─Öcia

1.Nikt nie powinien sprawia─ç zwierz─Öciu towarzysz─ůcemu niepotrzebnego b├│lu, cierpienia lub stresu.
2.Nikt nie powinien porzuci─ç zwierz─Öcia towarzysz─ůcego.

Artyku┼é 4 – Posiadanie

1.Ka┼╝da osoba, kt├│ra posiada zwierz─Ö towarzysz─ůce i zgodzi┼éa si─Ö nim opiekowa─ç, jest odpowiedzialna za jego zdrowie i dobro.
2.Ka┼╝da osoba, kt├│ra posiada zwierz─Ö towarzysz─ůce lub kt├│ra si─Ö nim opiekuje, powinna zapewni─ç mu miejsce do mieszkania, opiek─Ö i uwag─Ö, dbaj─ůc r├│wnie┼╝ o etologiczne potrzeby zwierz─Öcia zgodne z jego ras─ů i hodowl─ů, a zw┼éaszcza:
a. podawa─ç odpowiednie i wystarczj─ůce po┼╝ywienie oraz wod─Ö;
b. zapewnić mu odpowiednie warunki do ćwiczeń;
c. powzi─ůc wszelkie konieczne ┼Ťrodki maj─ůce uniemo┼╝liwic jego ucieczk─Ö;
3.Zwierz─Ö nie powinno by─ç trzymane jako zwierz─Ö towarzysz─ůce, je┼╝eli:
– warunki paragrafu 2 nie s─ů spe┼énione;
– pomimo spe┼énienia powy┼╝szych warunk├│w, zwierz─Ö nie mo┼╝e zaadaptowa─ç si─Ö do ┼╝ycia w niewoli.

Artyku┼é 5 – Hodowla

Ka┼╝da osoba, kt├│ra wybiera zwierz─Ö towarzysz─ůce i planuje jego hodowl─Ö jest odpowiedzialna za wzi─Öcie pod uwag─Ö uwarunkowa┼ä anatomicznych, fizjologicznych i behawioralnych zwierz─Öcia , kt├│re mog─ů narazi─ç na ryzyko zdrowie lub dobro miotu lub ┼╝e┼äskiej partnerki;

Artyku┼é 6 – Limit wieku zwi─ůzany z nabywaniem

┼╗adne zwierz─Ö towarzysz─ůce nie powinno by─ç sprzedane osobie poni┼╝ej 16 roku ┼╝ycia bez zgody wyra┼╝onej przez rodzic├│w lub prawnego opiekuna.

Artyku┼é 7 – Tresura

┼╗adne zwierz─Ö towarzysz─ůce nie powinne by─ç tresowane w spos├│b, kt├│ry mo┼╝e by─ç szkodliwy dla jego zdrowia, zw┼éaszcza zmuszanie do przekraczania naturalnych mo┼╝liwo┼Ťci, si┼éy lub korzystanie z syntetycznych specyfik├│w, kt├│re mog─ů doprowadzi─ç do kontuzji, niepotrzebnego b├│lu, cierpienia lub stresu.

Artyku┼é 8 – Handel, hodowla, schronienia dla zwierz─ůt

Ka┼╝da osoba, kt├│ra w momencie wej┼Ťcia w zycie tej Konwencji, zajmuje si─Ö handlem, komercyjn─ů hodowl─ů lub prowadzi schronienie dla zwierz─ůt, powinna w odpowiednim czasie ustalonym przez ka┼╝d─ů ze Stron zg┼éosi─ç sw─ů dzia┼éalno┼Ť─ç do kompetentnego organu. Osoba, kt├│ra zamierza zaj─ů─ç si─Ö kt├│r─ů┼Ť z wy┼╝ej podanych dzia┼éalno┼Ťci powinna zadeklarowa─ç sw─ů wol─Ö odpowiedniemu organowi.

Powy┼╝sza deklaracja powinna okre┼Ťla─ç:
a. gatunki zwierz─ůt towarzysz─ůcych, kt├│re maj─ů by─ç wykorzystane;
b. osob─Ö odpowiedzialn─ů i jej wiedz─Ö;
c. opis siedziby oraz sprz─Ötu kt├│ry ma by─ç wykorzystany.
Powy┼╝sze czynno┼Ťci mog─ů by─ç wykonywane tylko je┼╝eli:
a. osoba odpowiedzialna posiada wiedz─Ö oraz mo┼╝liwo┼Ťci wymagane do prowadzenia danej dzia┼éalno┼Ťci zdobyte albo dzi─Öki odpowiedniemu wykszta┼éceniu, albo do┼Ťwiadczeniu nabytemu w pracy ze zwierz─Ötami towarzysz─ůcymi i
b. je┼Ťli siedziba oraz wyposa┼╝enie u┼╝yte do prowadzenia dzia┼éalno┼Ťci s─ů zgodne z wymaganiami zawartymi w Artykule 4.
4. Odpowiedni organ powinien zadecydowa─ç na podstawie deklaracji czy warunki wymienione w paragrafie 3 s─ů spe┼énione. Je┼Ťli nie, ├│w organ powinien zaleci─ç odpowiednie zmiany, a je┼Ťli jest to konieczne dla dobra zwierz─ůt powinien zakaza─ç rozpocz─Öcia lub kontynuacji dzia┼éalno┼Ťci.
5.Odpowiedni organ powinien zgodnie z pa┼ästwow─ů legislacj─ů, kontrolowa─ç lub te┼╝ nie, czy powy┼╝sze warunki s─ů spe┼énione.

Artyku┼é 9 – Reklama, rozrywka, wystawy, konkursy i podobne imprezy

Zwierz─Öta towarzysz─ůce nie powinny by─ç u┼╝ywane w reklamach, rozrywce, wystawach, konkursach i innych imprezach tego typu, chyba ┼╝e:
1. organizator stworzy┼é odpowiednie warunki dla zwierz─ůt towarzysz─ůcych – zgodne z wymaganiami z Artyku┼éu 4, paragraf 2, i
2. zdrowie i dobro zwierz─ůt nie s─ů zagro┼╝one

┼╗adne substancje, kuracje, ani urz─ůdzenia nie powinne by─ç u┼╝yte w celu zwi─Ökszenia lub zmniejszenia naturalnych mo┼╝liwo┼Ťci zwierz─Öcia:
1. podczas konkurs├│w,
2. lub w ka┼╝dej innej sytuacji, je┼Ťli mo┼╝e to zagrozi─ç zdrowiu lub dobru zwierz─Öcia.

Artyku┼é 10 – Operacje chirurgiczne

Operacje chirurgiczna maj─ůce na celu zmian─Ö wygl─ůdu zwierz─Öcia w celu innym ni┼╝ lecznicze powinno by─ç zabronione, a zw┼éaszcza:
a. przycinanie ogon├│w,
b. przycinanie uszu,
c. usuwanie pazur├│w
d. usuwanie kłów
Wyj─ůtki od tych zakaz├│w dopuszczalne s─ů jedynie wtedy, je┼Ťli:
a. weterynarz uwa┼╝a procedury nie maj─ůce na celu leczenia za niezb─Ödne z weterynaryjnego medycznego punktu widzenia lub maj─ůce na celu dobro zwierz─Öcia;
b. zapobiegaj─ů reprodukcji.
1. Operacje, podczas kt├│rych zwierz─Ö mo┼╝e odczuwa─ç powa┼╝ny b├│l powinny by─ç wykonywane pod znieczuleniem aplikowanym tylko przez weterynarza lub pod jego kontrol─ů.
2. Operacje, podczas kt├│rych znieczulenie nie jest konieczne mog─ů by─ç przeprowadzane przez osoby uprawnione do tego w ┼Ťwietle pa┼ästwowej legislacji.

Artyku┼é 11 – U┼Ťmiercanie

Tylko weterynarz lub inna osoba kompetentna mo┼╝e u┼Ťmierci─ç zwierz─Ö towarzysz─ůce, poza sytuacjami nadzwyczajnymi, w kt├│rych cierpienie zwierz─Öcia nie mo┼╝e zosta─ç przerwane szybko przez weterynarza lub inn─ů osob─Ö kompetentn─ů lub w innej sytuacji nadzwyczajnej okre┼Ťlonej w pa┼ästwowej legislacji. U┼Ťmiercanie powinno si─Ö odbywa─ç przy zapewnieniu minimalnego fizycznego i psychicznego cierpienia. Metody, opr├│cz sytuacji nadzwyczajnych, powinny by─ç nast─Öpuj─ůce:
a. powoduj─ůca natychmiastow─ů utrat─Ö przytomno┼Ťci i ┼Ťmier─ç, lub
b. zaczynajaca si─Ö g┼éebokim znieczuleniem, po kt├│rym nast─Öpuje dzia┼éanie przyczyniaj─ůce si─Ö do pewnej ┼Ťmierci zwierz─Öcia.
Osoba odpowiedzialna za u┼Ťmiercenie zwierz─Öcia powinna upewni─ç si─Ö, i┼╝ zwierz─Ö jest martwe, zanim dojdzie do pozbycia si─Ö zw┼éok
Nast─Öpuj─ůce metody u┼Ťmiercania powinny zosta─ç zabronione:
a. topienie lub inne metody polegaj─ůce na duszeniu, je┼Ťli nie spe┼éniej─ů wymog├│w sformu┼éowanych w subparagrafie 1.b;
b. u┼╝ycie jakichkolwiek substancji truj─ůcych lub narkotyk├│w, je┼╝eli ich dozowanie i aplikacja nie mo┼╝e by─ç kontrolowane, tak aby uzyska─ç efekt opisany w paragrafie 1;
c. ra┼╝enie pr─ůdem, o ile nie powoduje natychmiastowej utraty przytomno┼Ťci.

ROZDZIA┼ü III – DODATKOWE ┼ÜRODKI WOBEC PS├ôW BEZPA┼âSKICH

Artyku┼é 12 – Redukcja ilo┼Ťci

Je┼Ťli Strona uwa┼╝a obecn─ů ilo┼Ť─ç bezpa┼äskich zwierz─ůt za zbyt wysok─ů i stanowi─ůc─ů problem, powinny zosta─ç podj─Öte odpowiednie ┼Ťrodki legislacyjne lub/i administracyjne maj─ůce na celu zmniejszenie liczby bezpa┼äskich zwierz─ůt bez konieczno┼Ťci zadawania zb─Ödnego b├│lu, cierpienia lub stresu.
a. powy┼╝sze ┼Ťrodki powinny zawiera─ç nast─Öpujace wymagania:
b. je┼Ťli zwierz─Öta maj─ů by─ç z┼éapane, powinno to si─Ö sta─ç przy minimalnym poziomie stresu i b├│lu;
c. je┼Ťli schwytane zwierz─Öta maj─ů by─ç przetrzymywane lub u┼Ťmiercone, musi si─Ö to sta─ç zgodnie z wymogami tej Konwencji;
d. Strony powinny zastanowi─ç si─Ö nad:
-zapewnieniem czytelnej identyfikacji zwierz─ůt lub kot├│w metod─ů, kt├│ra zapewni minimum b├│lu i stresu, np. tatuowanie oraz zapisywanie numer├│w w rejestrze wraz z danymi oraz adresami w┼éa┼Ťcicieli;
– redukcja nieplanowanych hodowli kot├│w i ps├│w poprzez promowanie sterylizacji tych zwierz─ůt;
– zach─Öcanie znalazc├│w bezpa┼äskich ps├│w lub kot├│w, by zg┼éaszali te fakty odpowiednim organom.

Artyku┼é 13 – Wyj─ůtki dotycz─ůce chwytania, posiadania i u┼Ťmiercania

Mog─ů by─ç czynione jedynie je┼Ťli s─ů nie do unikni─Öcia w ramach narodowych program├│w kontroli dotycz─ůcych chor├│b.

ROZDZIA┼ü IV – INFORMACJA I EDUKACJA

Artyku┼é 14 – Informacja i programy edukacyjne

Strony Konwencji zobowi─ůzuj─ů si─Ö do wspierania rozwoju program├│w informacyjnych i edukacyjnych, maj─ůcych na celu promowanie ┼Ťwiadomo┼Ťci i wiedzy zwi─ůzanej z posiadaniem, hodowl─ů, handlem, tresur─ů zwierz─ůt towarzysz─ůcych zgodnych z wymogami niniejszej Konwencji w┼Ťr├│d organizacji oraz os├│b indywidualnych. W tych programach szczeg├│lna uwaga powinna zosta─ç zwr├│cona na:
a. potrzeb─Ö przeprowadzania tresury zwierz─ůt towarzysz─ůcych w celach komercyjnych lub wyczynowych tylko przez osob─Ö posiadaj─ůc─ů odpowiedni─ů wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci;
b. potrzeb─Ö odradzania:
– dawania zwierz─ůt towarzysz─ůcych jako prezent├│w osobom poni┼╝ej 16 roku ┼╝ycia bez wcze┼Ťniej wyra┼╝onej zgody rodzic├│w lub innych prawnych opiekun├│w;
– dawania zwierz─ůt towarzysz─ůcych jako nagr├│d lub bonus├│w;
– nieplanowanej hodowli zwierz─ůt towarzysz─ůcych
c. potencjalne negatywne konsekwencje dla zdrowia i dobra dzikich gatunk├│w zwierz─ůt, je┼Ťli b─Öd─ů nabywane i przetrzymywane w roli zwierz─ůt towarzysz─ůcych;
d. ryzyko nieodpowiedzialnego nabywania zwierz─ůt towarzysz─ůcych, prowadz─ůce do zwi─Ökszenia liczby zwierz─ůt niechcianych lub porzucanych.

ROZDZIA┼ü V – WIELOSTRONNE KONSULTACJE

Artyku┼é 15 – Wielostronne konsultacje

1. Strony zobowi─ůzuj─ů si─Ö do odbywania wielostronnych konsultacji w ramach Rady Europy ( podczas pierwszych pi─Öciu lat od wej┼Ťcia Konwencji w Zycie oraz w sytuacjach, w kt├│rych ponad po┼éowa pa┼ästw cz┼éonkowskich b─Ödzie sobie tego ┼╝yczy┼éa) maj─ůcych na celu zbadanie wdra┼╝ania wymog├│w Konwencji w ┼╝ycie oraz ewentualn─ů potrzeb─Ö uzupe┼énienia wymog├│w. Powy┼╝sze konsultacje powinny odbywa─ç si─Ö podczas spotka┼ä organizowanych przez Sekretarza Generalnego Rady Europy.
2. Ka┼╝da ze Stron ma prawo do powo┼éywania reprezentanta, kt├│ry b─Ödzie uczestniczy┼é w powy┼╝szych konsultacjach. Ka┼╝de z pa┼ästw cz┼éonkowskich Rady Europy, nie b─Öd─ůce stron─ů niniejszej Konwencji, ma prawo do bycia reprezentowanym podczas konsultacji przez obserwatora, wyznaczonego przez dane pa┼ästwo cz┼éonkowskie.
3. Po odbyciu konsultacji, ka┼╝da ze Stron powinna z┼éo┼╝y─ç na r─Öce Komitetu Ministr├│w raport dotycz─ůcy odbytych konsultacji oraz funkcjonowania Konwencji, oraz je┼Ťli uznaj─ů to za konieczne, propozycje poprawek do Artyku┼é├│w 15-23 Konwencji.
4. Strony powinny nakre┼Ťli─ç zasady odbywania si─Ö i procedury konsultacji.

ROZDZIA┼ü VI – POPRAWKI

Artyku┼é 16 – Poprawki

1. Jakakolwiek poprawka do Artyku┼é├│w 1-14 proponowana przez Stron─Ö lub Komitet Ministr├│w powinna by─ç z przedstawiona Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy i dalej przekazana wszystkim pa┼ästwom cz┼éonkowskim rady Europy, ka┼╝dej innej Stronie, ka┼╝demu innemu Krajowi, zaproszonym do przyst─ůpienia do Konwencji zgodnie z wymogami Artyku┼éu 19.
2. Jakiekolwiek poprawki zaproponowane w zgodzie z wymaganiami wcze┼Ťniejszego paragrafu powinny zosta─ç uwa┼╝nie przeanalizowane i przedyskutowane podczas wielostronnych konsultacji nie mniej ni┼╝ dwa miesi─ůce po przekazaniu tekstu poprawki przez Sekretarza Generalnego. Podczas konsultacji poprawka mo┼╝e zosta─ç przyj─Öta wi─Ökszo┼Ťci─ů 2/3 g┼éos├│w.
3. Dwana┼Ťcie miesi─Öcy po przyj─Öciu poprawki podczas wielostronnych konsultacji, poprawka powinna wej┼Ť─ç w ┼╝ycie, chyba ┼╝e Strony postanowi─ů inaczej.

ROZDZIA┼ü VII – KO┼âCOWE WARUNKI

Artyku┼é 17 – Podpis, ratyfikacja, zatwierdzenia, aprobata

Niniejsza Konwencja jest otwarta do podpisu przez pa┼ästwa cz┼éonkowski rady Europy. Podlega ratyfikacji, zatwierdzeniu i aprobacie. Instrumenty s┼éu┼╝─ůce do ratyfikacji, zatwierdzenia i aprobaty znajduj─ů si─Ö w gestii Sekretarza Generalnego Rady Europy.

Artyku┼é 18 – Wej┼Ťcie w ┼╝ycie

1. Niniejsze Konwencja wejdzie w ┼╝ycie pierwszego dnie miesi─ůca nast─Öpuj─ůcego po wyczerpaniu okresu sze┼Ťciomiesi─Öcznego up┼éywaj─ůcego od daty, gdy pierwsze cztery pa┼ästwa czlonkowskie zadecydowa┼éy o zwi─ůzaniu si─Ö wymogami Konwencji zgodnie z Artku┼éem 17.
2. Odno┼Ťnie do innych pa┼ästw cz┼éonkowskich, kt├│re zadecyduj─ů o przyst─ůpieniu do Konwencji, niniejsza Konwencja b─Ödzie wchodzi─ç w ┼╝ycie po okresie sze┼Ťciu miesi─Öcy od z┼éo┼╝enia w depozyt instrument├│w ratyfikacji, zatwierdzenia i aprobaty.

Artyku┼é 19 – Przyst─ůpienie pa┼ästw nie b─Öd─ůcych cz┼éonkami Rady Europy

1. Po wej┼Ťciu w ┼╝ycie Konwencji, Komitet Ministr├│w Rady Europy mo┼╝e zaprosi─ç do przyst─ůpienia do Konwencji pa┼ästwo nie b─Öd─ůce cz┼éonkiem rady Europy, na podstawie decyzji podj─Ötej przez wi─Ökszo┼Ť─ç okre┼Ťlon─ů w Artykule 20.d. Statutu Rady Europy i przez niejawne g┼éosowanie reprezentant├│w pa┼ästw cz┼éonkowskich uprawnionych do zasiadania w Komitecie Ministr├│w.
2. Odno┼Ťnie pa┼ästwa przyst─Öpuj─ůcego do Konwencji, wejdzie ona w ┼╝ycie pierwszego dnie miesi─ůca nast─Öpujacego po zako┼äczeniu okresy sze┼Ťciomiesi─Öcznego liczonego od daty z┼éo┼╝enia w depozyt u Sekretarza Generalnego Rady Europy instrument├│w akcesyjnych.

Artyku┼é 20 – Klauzule terytorialne

1. Ka┼╝dy Kraj, podczas sk┼éadania podpisu lub w momencie oddania w depozyt instrument├│w ratyfikacji, zatwierdzenia, aprobaty lub akcesji, mo┼╝e okre┼Ťli─ç terytorium lub terytoria, na kt├│rych niniejsza Konwencja b─Ödzie obowi─ůzywa─ç.
2. Ka┼╝da ze Stron mo┼╝e w okresie p├│─Żniejszym poprzez deklaracj─Ö zaadresowan─ů do Sekretarza Generalnego rady Europy rozrzerzy─ç obowi─ůzywanie niniejszej Konwencji na terytorium wymienione w deklaracji.
3. Ka┼╝da z deklaracji opisanych powy┼╝ej mo┼╝e by─ç r├│wnie┼╝ wycofana oprzez odpowiedni─ů not─Ö dostarczon─ů Sekretarzowi Generalnemu

Artyku┼é 21 – Zastrze┼╝enia

1. Ka┼╝dy z Kraj├│w mo┼╝e zadeklarowa─ç ch─Ö─ç ze skorzystania z jednego lub wiecej zastrze┼╝e┼ä w stosunku do Artyku┼é├│w 6 i 10, paragrafu 1, subparagrafu a. ┼╗adne inne zastrze┼╝enia nie mog─ů by─ç uczynione.
2. Strona, kt├│ra dokona┼éa zastrze┼╝enia zgodnie z powy┼╝szym paragrafem mo┼╝e je wycofa─ç notyfikuj─ůc o tym Sekretarza Generalnego rady Europy.

Artyku┼é 22 – Pot─Öpienie

Ka┼╝da ze Stron mo┼╝e pot─Öpi─ç niniejsz─ů Konwencj─Ö poprzez odpowiedni─ů notyfikacj─Ö z┼éo┼╝on─ů na r─Öce Sekretarza Generalnego.

Artyku┼é 23 – Notyfikacje

Sekretarz Generalny Rady Europy zawiadamia pa┼ästwa cz┼éonkowskie Rady Europy i inne pa┼ästwa, kt├│re przyst─ůpi┼éy do Konwencji lub zosta┼éy do tego zaproszone, o:
a. złożeniu podpisu;
b. depozycie instrument├│w ratyfikacji, zatwierdzenia, aprobaty lub przyst─ůpienia;
c. dacie wej┼Ťcia w ┼╝ycie tej Konwencji zgodnie z Artyku┼éami 18, 19 i 20;
d. ka┼╝dym innym akcie, notyfikacji lub komunikacji zwi─ůzanej z niniejsz─ů Konwencj─ů.

Premium Wordpress Themes